คุณเคยสงสัยบ้างหรือไม่ว่า ทำไมฝรั่งจึงเรียกเครื่องว่าฮาร์ดแวร์ และเรียกโปรแกรมว่าซอฟท์แวร์ เรื่องนี้มีคนถามผมอยู่บ่อยๆ ฉบับนี้ผมจะถือโอกาสยึดเอาเนื้อที่บทบก. นี้อธิบายเสียเลย

คำว่าฮาร์ดแวร์ (Hardware) นี้มีมาก่อนคอมพิวเตอร์ ใช้เรียกโลหภัณฑ์ หรือเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำด้วยโลหะต่างๆ ภายหลังผู้พัฒนาคอมพิวเตอร์ยุคแรกๆ ก็ยืมคำนี้มีใช้เรียกชิ้นส่วนทางกายภาพของเครื่องคอมพิวเตอร์ด้วย ผมใช้คำว่ากายภาพในที่นี้หมายถึงทุกส่วนที่จับต้องได้

ต่อไปจะกล่าวถึงคำว่าซอทฟ์แวร์ (Software) ซึ่งเป็นสิ่งแปลกประหลาดอยู่มาก เพราะมองไม่เห็น จับต้องไม่ได้ แต่มีตัวตน ใช้ประโยชน์ได้ ซื้อขายกันได้แพงๆ พูดอย่างนี้บางคนอาจจะแย้งว่าจับต้องได้สิ เป็นแผ่นดิสก์อย่างไรเล่า ผมอยากจะเรียนว่าที่แผ่นดิสก์นั้นเป็นเพียงพาหนะของซอฟท์แวร์เท่านั้น ไม่ใช่ตัวซอฟท์แวร์ คำว่าซอฟท์แวร์นี้ ราชบัญฑิตยสมาคมได้บรรญัติเป็นภาษาไทยว่า "ละมุนภัณฑ์" ซึ่งไม่ใคร่มีผู้นิยมใช้ คงเรียกทับศัพท์กันเป็นส่วนใหญ่

คำที่ลงท้ายด้วยแวร์ (Ware) ในวงการคอมพิวเตอร์ยังมีอีกหลายคำ เช่นเฟริม์แวร์ (Firmware) หมายถึงซอฟท์แวร์ที่ถูกอัดลงไว้ในรอม (ที่เป็นไอซีในเครื่อง) เปลี่ยนแปลงอะไรไม่ได้แล้ว คือมีความเฟริม์ดีแล้ว แต่ซอฟท์แวร์ที่ถูกอัดไว้ในแผ่นซีดีรอม ไม่ยักเรียกว่าเฟิรม์แวร์ คงเรียกซอทฟ์แวร์ตามปรกติ แสดงว่าเฟิร์มแวร์จะต้องเป็นตัวชิพไอซี ถ้าเป็นแผ่นเก็บข้อมูลถือว่าไม่ใช่ อีกคำก็พีเพิ่ลแวร์ ซึ่งคงไม่จำเป็นต้องอรรถาธิบายแต่ประการใด เพราะความหมายนั้นชัดเจนดีอยู่แล้ว

เวลานี้ก็มีคำใหม่ที่สำคัญ คือคำว่า Information super hiway หรือที่เรียกว่าทางด่วนข้อมูล ถ้าคำนึงถึงว่าคำนี้ต่อไปจะต้องพูดกันถี่มาก ความยาวของคำดูจะไม่เหมาะสม เพราะมีหลายคำ หลายพยางค์เกินไป เรียกขานยาก ก็เลยมีคนเรียกว่า Cyber way สั้นลงมานิดหนึ่ง ผมขอตั้งข้อสังเกตุว่า คำว่า Hiway นั้นก็คงย่อมาจาก High speed way ในเมื่อเราอุปมาว่าการสื่อสารข้อมูลคอมฯ มันเหมือนทางด่วนของรถยนต์อยู่แล้ว ทำไมเราจึงไม่เรียก Information super hiway เสียว่า Cyway เสียเลยจะได้สั้นกระชับดีเหมือน Hiway แล้วเสียงก็ไปทำนองเดียวกันด้วย ไฮเวย์ ไซเวย์ ส่วนภาษาไทยนั้นผมขอมอบให้เป็นหน้าที่ของราชบัณฑิตไปก็แล้วกัน แต่หวังว่าครั้งนี้จะไม่ตั้งแปลกเหมือนอย่างซอฟท์แวร์อีกน่ะครับ

หมายเหตุ : คำว่า Cyber มีที่มายืดยาว แต่ในปัจจุบันนี้อะไรก็ได้ ที่มีความเป็นเครื่องสมองกล มากกว่าความเป็นมนุษย์ ย่อมอนุโลมให้เรียก Cyber ได้หมด