ก่อนที่จะรับมือกับไวรัสได้อย่างมีประสิทธิภาพ คุณจำเป็นจะต้อง รู้ตื้นลึกหนาบางเกี่ยวกับมันก่อน เหมือการศึก ถ้ารู้จักศตรูก็เอาชัย ได้ไม่ยาก

คอมพิวเตอร์ไวรัสคือโปรแกรมที่สามารถก็อปปี้ตัวของมันเอง ไปติดเข้ากับโปรแกรมอื่นๆ ได้โดยที่ผู้ใช้เครื่องไม่รู้ตัว ไวรัสมีมาก มายหลายร้อยชนิด หลายร้อยสายพันธุ์ แต่ไวรัสส่วนมาก ไม่มีอันตรายร้ายแรง และอาจแฝงตัวอยู่ในพีซีของคุณ ได้เป็นปี กว่าที่คุณจะสังเกตพบ

มีไวรัสหลายชนิด ที่สามารถสร้างความเสียหาย ให้แก่ข้อมูลในฮาร์ดดิสก์ได้จริง เริ่มตั้งแต ่สร้างความเสียหาย ให้ไฟล์ข้อมูลเป็นระยะๆ ทำให้ไฟล์โปรแกรมมีขนาดโตขึ้น ทำให้คอมพิวเตอร์ ทำงานช้าลง เพราะซีพียูมัวแต่ ไปทำงาน โปรแกรม ที่ไวรัสสร้างลวงไว้ ไวรัสบางตัวอาจจะ ถึงขั้นฟอร์แมต ฮาร์ดดิสก์ไปเลย แต่ไม่มีไวรัสตัวไหน ที่เก่งจนทำให้ เครื่องพีซีของคุณพัง

ดังนั้นสิ่งเลวร้ายที่สุดที่ไวรัสจะทำกับคุณได้ คือทำให้คุณเสียข้อมูล และเสียเวลา น่าเสียใจว่า สองสิ่งนี้มักจะมีราคาสูง กว่าราคาของ ฮาร์ดแวร์เสียอีก

มีโปรแกรมอีกชนิดหนึ่งที่อัปมงคลเช่นเดียวกับไวรัส เรียกว่าม้าไม้โทรจัน (Trojan Horse : ตามตำนานสงคราม กรุงทรอย ชาวโทรจันจัดทัพมารบกับทรอย แต่เข้าตีเมืองไม่ได้ หลังจากล้อม อยู่หลายปีก็ทำอุบายยกทัพกลับ ทิ้งม้าไม้ใหญ่ไว้ เป็นของขวัญ แต่ในม้าไม้นั้นมีทหารซ่อนอยู่) เป็นโปรแกรม แปลกปลอม ที่ลอบเข้ามานำระบบ เพื่อกระทำการบางอย่าง ที่เหยื่อไม่คาดคิด และไม่ต้องการ ไม่เหมือนไวรัสที่มันไม่เพิ่ม จำนวนของตัวเอง

หนอน (Worm) คือโปรแกรมที่แพร่กระจายตัวเองภายในเครือข่ายได้ ไม่เหมือนไวรัสตรงที่มันไม่เกาะติดกับโปรแกรมเจ้าบ้าน ตามปรกติแล้วผู้ใช้พีซีจะไม่ต้องระวังอันตรายจากหนอน

ถ้าจะพูดถึงคำจำกัดความแล้ว โปรแกรมที่เรียกได้ว่าเป็นไวรัสจะต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

• สามารถแบ่งตัวได้คือแพร่จำนวนได้ โดยก็อปปี้ตัวเอง แพร่ออกไปเกาะติดกับโปรแกรมใช้งานต่างๆ
  
• การแบ่งตัวนี้เป็นการทำโดยเจตนา ไม่ใช่เกิดขึ้นโดยเป็น ผลข้างเคียง
  
• ตัวที่แพร่ออกไปต้องมีคุณสมบัติเป็นไวรัสด้วย ถึงจะไม่ใช ่ทุกตัว อย่างน้อยก็ต้องมีบ้างบางส่วน
  
• ไวรัสจะต้องเกาะติดกับโปรแกรมเจ้าบ้าน เมื่อโปรแกรม เจ้าบ้านถูกเรียกให้ทำงาน ไวรัสก็จะได้โอกาสแพร่จำนวน